Kontraktowy

NAUCZYCIEL KONTRAKTOWY
ubiegający się o awans na stopień nauczyciela mianowanego

Kolejnym krokiem na drodze awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego jest ubieganie się o otrzymanie stopnia nauczyciela mianowanego.

Warunkiem nadania stopnia nauczyciela mianowanego nauczycielowi kontraktowemu jest:

posiadanie odpowiednich kwalifikacji (Karta Nauczyciela Art. 9, ust. 1 pkt. 1),
odbycie stażu zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego,
uzyskanie akceptacji komisji egzaminacyjnej po przeprowadzonej rozmowie.

Staż na stopień nauczyciela mianowanego można odbyć po przepracowaniu w szkole co najmniej dwóch lat od dnia nadania poprzedniego stopnia awansu zawodowego (KN art. 9d ust. 4). Staż trwa 2 lata i 9 miesięcy (KN art. 9c ust. 1 pkt 2).

Nauczyciel kontraktowy rozpoczyna staż na stopień nauczyciela mianowanego z początkiem roku szkolnego, nie później jednak niż w ciągu 14 dni. Starając się o nadanie stopnia nauczyciela mianowanego, nauczyciel kontraktowy musi skierować wniosek o rozpoczęcie stażu do dyrektora szkoły (KN art. 9d ust.1). Jeżeli stosunek pracy został nawiązany po terminie 14 dni od daty rozpoczęcia zajęć, nauczyciel może rozpocząć staż dopiero w kolejnym roku szkolnym.

Nauczyciel kontraktowy ubiegający się o awans na stopień nauczyciela mianowanego powinien:

uczestniczyć w pracach organów szkoły związanych z realizacją zadań dydaktycznych, wychowawczych,
odpowiadać na potrzeby wynikające ze statutu szkoły i środowiska lokalnego,
pogłębiać swoją wiedzę i umiejętności zawodowe, dzięki udziałowi w różnych formach doskonalenia zawodowego,
poznawać przepisy dotyczące systemu oświaty z uwzględnieniem specyfiki typu i rodzaju szkoły, w której odbywa staż (Rozp. § 7 ust 1 pkt. 1-3).

OBOWIĄZKI DYREKTORA WOBEC NAUCZYCIELA KONTRAKTOWEGO

Dyrektor szkoły powinien zapewnić nauczycielowi odbywającemu staż warunki do obserwacji zajęć dydaktycznych, wychowawczych oraz innych zajęć prowadzonych w szkole, a w szczególności zajęć prowadzonych przez nauczyciela tego samego przedmiotu lub podobnego rodzaju zajęć w tej samej lub innej szkole. Jeżeli wynika to z zatwierdzonego planu rozwoju zawodowego i potrzeb szkoły, powinien umożliwić nauczycielowi kontraktowemu udział w formach kształcenia ustawicznego, oraz dać mu możliwość korzystania z pomocy merytorycznej i metodycznej PPP lub innych placówek i instytucji oświatowych. Dyrekcja szkoły przydziela nauczycielowi opiekuna stażu.

OPIEKUN STAŻU

W przypadku tego stopnia zawodowego, nauczycielowi również zostaje przydzielony opiekun stażu (KN art. 9c ust. 4). Opiekunem stażu może zostać nauczyciel mianowany lub dyplomowany. zadaniem jest pomoc w przygotowaniu i realizacji planu rozwoju zawodowego oraz opracowanie projektu oceny dorobku nauczyciela kontraktowego w okresie stażu (KN art. 9c ust. 5).

PLAN ROZWOJU ZAWODOWEGO

Podobnie jak nauczyciel stażysta, nauczyciel kontraktowy musi napisać plan rozwoju zawodowego, którego projekt przedkłada dyrektorowi szkoły wraz z wnioskiem o rozpoczęcie stażu (KN art. 9c ust. 3). Ma na to 30 dni od dnia rozpoczęcia zajęć. Jeżeli dyrektor uzna, że plan jest niepełny i powinien zostać poprawiony, zwraca go nauczycielowi ze wskazaniem zakresu zmian. Dokonuje tego w formie pisemnej (Rozp. § 3 ust. 3).

Plan rozwoju zawodowego powinien uwzględniać specyfikę i potrzeby szkoły, zadania przeznaczone do realizacji na tym etapie oraz wymagania kwalifikacyjne zgodne z rozporządzeniem o awansie zawodowym na stopień nauczyciela mianowanego. Przy pisaniu planu należy brać pod uwagę własną dotychczasową wiedzę, umiejętności i doświadczenie.

WYMAGANIA

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 grudnia 2004 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli, nauczyciel kontraktowy starający się o nadanie kolejnego stopnia awansu, musi sprostać pewnym, niezbędnym wymaganiom oraz nabyć określone umiejętności. Należą do nich:

umiejętność organizacji i doskonalenia warsztatu pracy, dokonywania ewaluacji własnych działań, a także oceniania ich skuteczności i dokonywania zmian w tych działaniach (§ 7 ust. 2 pkt 1 ),
umiejętność uwzględniania w pracy potrzeb rozwojowych uczniów, problematyki środowiska lokalnego oraz współczesnych problemów społecznych i cywilizacyjnych (§ 7 ust. 2 pkt. 2),
umiejętność wykorzystywania w pracy technologii informacyjnej i komunikacyjnej
(§ 7 ust. 2 pkt 3),
umiejętność zastosowania wiedzy z zakresu psychologii, pedagogiki i dydaktyki oraz ogólnych zagadnień z zakresu oświaty, pomocy społecznej lub postępowania w sprawach nieletnich, w rozwiązywaniu problemów związanych z zakresem realizowanych przez nauczyciela zadań (§ 7 ust. 2 pkt 4),
umiejętność posługiwania się przepisami dotyczącymi systemu oświaty, pomocy społecznej lub postępowania w sprawach nieletnich, w zakresie funkcjonowania szkoły, w której nauczyciel odbywał staż (§ 7 ust.2 pkt 5).

Spełnienie powyższych wymagań musi zostać udokumentowane w sprawozdaniu z realizacji planu rozwoju zawodowego.

SPRAWOZDANIE I OCENA DOROBKU

Po zakończeniu stażu nauczyciel składa dyrektorowi szkoły sprawozdanie z realizacji planu rozwoju zawodowego (KN art. 9c ust. 3). Dyrektor ocenia dorobek zawodowy nauczyciela w ciągu 21 dni od dnia złożenia sprawozdania. Projekt oceny przedstawia również opiekun stażu i rada rodziców. Opiekun stażu i rada rodziców mają 14 dni na przedstawienie projektu oceny (rozp. § 5). Jeżeli rada rodziców nie przedstawi w tym czasie swojej opinii, jej brak nie powoduje wstrzymania procesu oceny nauczyciela (KN art. 9c ust. 7).

Kryteria oceny dokonywanej przez rodziców dotyczą przestrzegania prawa wewnątrzszkolnego, zdyscyplinowania pracy nauczyciela, umiejętności porozumiewania się z uczniem, rodzicami i innymi dorosłymi osobami, a także zdolności organizacyjnych nauczyciela i skuteczności rozwiązywania problemów klasowych ucznia. Przedmiotem tej oceny jest również współpraca z rodzicami przy rozwiązywaniu problemów indywidualnych i klasowych oraz aktywność nauczyciela w organizowaniu życia szkoły i środowiska.

Ocena dorobku zawodowego dokonywana jest na piśmie i zawiera uzasadnienie, a także informację o możliwości wniesienia odwołania (KN art. 9c ust. 8). Nauczycielowi przysługuje odwołanie od oceny do organu sprawującego nadzór pedagogiczny, w ciągu 14 dni od jej otrzymania. Organ ten ma 21 dni na rozpatrzenie odwołania, a jego ocena jest ostateczna (KN art. 9c ust 9). W sytuacji niedotrzymania terminu rozpatrzenia odwołania, nauczyciel jest dopuszczony do postępowania egzaminacyjnego (KN art. 9c ust. 10).

Jeżeli praca nauczyciela zostanie oceniona negatywnie, może się on starać o ponowną ocenę dorobku, po odbyciu jednego dodatkowego stażu w wymiarze 9 miesięcy. Robi to na swój wniosek i za zgodą dyrektora szkoły (KN art. 9c ust. 11). Dodatkowy staż można rozpocząć wraz z początkiem kolejnego roku szkolnego (KN art. 9d ust. 3).

WNIOSEK

Jeżeli nauczyciel kontraktowy uzyska pozytywną ocenę dorobku zawodowego za okres stażu, wówczas składa do organu prowadzącego szkołę wniosek o podjęcie postępowania egzaminacyjnego. Musi tego dokonać w roku uzyskania pozytywnej oceny. Jeżeli nie dotrzyma tego terminu, zobowiązany jest do ponownego odbycia stażu w pełnym wymiarze (KN art. 9d ust 7).

Do wniosku należy dołączyć:

dokumenty potwierdzające posiadanie kwalifikacji zawodowych lub poświadczone kopie tych dokumentów,
akt nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego,
zaświadczenie dyrektora szkoły zawierające informacje o wymiarze zatrudnienia nauczyciela oraz nauczanym przez niego przedmiocie lub rodzaju zajęć prowadzonych w okresie odbywania stażu,
w przypadku nauczyciela, który w okresie odbywania stażu zmienił miejsce zatrudnienia, oraz nauczyciela zatrudnionego w kilku szkołach, w każdej w wymiarze niższym niż połowa obowiązkowego wymiaru zajęć, łącznie w wymiarze co najmniej połowy obowiązkowego wymiaru zajęć, należy załączyć zaświadczenia ze wszystkich szkół, w których nauczyciel był zatrudniony w okresie stażu,
plan rozwoju zawodowego nauczyciela z datą zatwierdzenia,
sprawozdanie z realizacji planu rozwoju zawodowego z datą złożenia,
zaświadczenie o uzyskanej przez nauczyciela ocenie dorobku zawodowego za okres stażu oraz dacie jej dokonania, a w przypadku nauczyciela, który w okresie odbywania stażu zmienił miejsce zatrudnienia – także o ocenie dorobku zawodowego za okres stażu odbytego w poprzednim miejscu zatrudnienia. (Rozp. § 9 ust. 1).

W przypadku, gdy wniosek lub dokumenty nie spełniają wymagań formalnych, organ nadający stopień awansu zawodowego jest zobowiązany do wskazania szczegółowo stwierdzonych braków i wezwania nauczyciela do ich usunięcia w terminie 14 dni wraz z pouczeniem, że nie usunięcie tych braków w terminie spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania (Rozp. § 11 ust. 2).

Jeżeli nauczyciel złoży wniosek o podjęcie postępowania egzaminacyjnego
do 30 czerwca danego roku, organ prowadzący szkołę wydaje decyzję o nadaniu bądź odmowie nadania stopnia awansu zawodowego do dnia 31 sierpnia danego roku. W przypadku wniosków złożonych do dnia 31 października decyzja ta wydawana jest do 31 grudnia danego roku (KN art. 9b ust 3, 3a).

Organ nadający stopień awansu zawodowego powiadamia nauczyciela o terminie i miejscu przeprowadzenia egzaminu z co najmniej 14-dniowym wyprzedzeniem (Rozp. § 11 ust. 3). Organem nadającym stopień nauczyciela mianowanego jest organ prowadzący szkołę.

KOMISJA EGZAMINACYJNA

Komisja egzaminacyjna przeprowadza postępowanie egzaminacyjne na wniosek, który nauczyciel musi skierować do dyrektora szkoły (KN art. 9b ust. 2).

Dyrektor szkoły powołuje komisję egzaminacyjną dla nauczycieli ubiegających się o awans na stopień nauczyciela mianowanego, w skład której wchodzą:

przedstawiciel organu prowadzącego szkołę jako przewodniczący,
dyrektor szkoły,
trzej eksperci z listy MEN

W pracach komisji, o ile nie wchodzi w ich skład, może brać również udział w charakterze obserwatora przedstawiciel organu prowadzącego szkołę i organu sprawującego nadzór pedagogiczny.

Na wniosek nauczyciela w skład komisji może wejść przedstawiciel wskazanego związku zawodowego. Wskazuje go właściwy organ statutowy związku (KN art. 9g ust. 2, 5, 5a).

Komisja zapoznaje się z prezentacją dorobku nauczyciela kontraktowego, ubiegającego się o kolejny stopień awansu zawodowego. Następnie nauczyciel odpowiada na pytania członków komisji, dotyczące wymagań niezbędnych do uzyskania stopnia nauczyciela mianowanego (Rozp. § 12 ust. 2).

Komisja egzaminacyjna podejmuje rozstrzygnięcia w obecności co najmniej 2/3 składu swoich członków. Każdy z członków komisji ocenia spełnianie przez nauczyciela wymagań według skali punktowej od 1 do 10. Komisja udziela akceptacji nauczycielowi w przypadku, gdy średnia arytmetyczna uzyskanych punktów wynosi co najmniej 7. Na tej podstawie zostaje sporządzony protokół, zawierający uzyskaną przez nauczyciela punktację, wraz z jej uzasadnieniem oraz pytania zadane nauczycielowi w czasie rozmowy egzaminacyjnej, wraz z informacją o udzielonych przez nauczyciela odpowiedziach.

Po zdanym egzaminie nauczyciel otrzymuje od Komisji zaświadczenie o zdaniu egzaminu. Rejestr wydanych zaświadczeń prowadzi organ prowadzący szkołę (KN art. 9g ust. 9). O sprawach proceduralnych, dotyczących prac komisji, nieuregulowanych w rozporządzeniu, decyduje komisja w drodze głosowania większością głosów obecnych na posiedzeniu członków (Rozp. § 15).

W przypadku nie zdania egzaminu, nauczyciel może ponownie złożyć wniosek o postępowanie egzaminacyjne po odbyciu dodatkowego stażu w wymiarze 9 miesięcy. Do ponownego egzaminu można przystąpić tylko jeden raz w danej szkole (KN art. 9g ust. 8 pkt 1). Dodatkowy staż rozpoczyna się z początkiem roku szkolnego, jednak nie później niż w ciągu 14 dni od dnia rozpoczęcia zajęć (KN art. 9d ust. 3).

Po spełnieniu przez nauczyciela kontraktowego wymagań kwalifikacyjnych, odbyciu stażu i otrzymaniu pozytywnej oceny dorobku zawodowego oraz zdaniu egzaminu przed komisją egzaminacyjną, organ prowadzący szkołę nadaje mu stopień NAUCZYCIELA MIANOWANEGO (KN art. 9b ust. 4 pkt 2).

Akt nadania stopnia awansu zawodowego zawiera:

nazwę komisji egzaminacyjnej,

numer i datę wydania zaświadczenia o zdaniu egzaminu,
stopień awansu zawodowego,
informację o poziomie wykształcenia nauczyciela (KN art. 9b ust. 5).

PRZERWA W STAŻU

Staż może być przerwany w wyniku:

czasowej niezdolności do pracy wskutek choroby,
zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy,
urlopu innego niż urlop wypoczynkowy, urlopu macierzyńskiego, wychowawczego, szkoleniowego, niezdolności do pracy, opieki nad zdrowym dzieckiem, urlopu bezpłatnego lub innych zwolnień z obowiązku świadczenia pracy, udzielanych na podstawie przepisów prawa.

Jeżeli nieobecność trwa nieprzerwanie dłużej niż miesiąc, staż ulega przedłużeniu o czas trwania tej nieobecności. Jeżeli jednak nieobecność trwa dłużej niż rok, nauczyciel obowiązany jest do ponownego odbycia stażu w pełnym wymiarze (KN art. 9d ust 5).

Nauczyciel kontraktowy może na swój wniosek przerwać staż z przyczyn wyżej niewymienionych. W przypadku ponownego rozpoczęcia stażu, jest on zmuszony odbyć staż w pełnym wymiarze (KN art. 9d ust. 6).

WYJĄTKOWE SYTUACJE W AWANSIE

Jeżeli nauczyciel w trakcie pracy zawodowej uzyskał wyższy poziom wykształcenia, niż określony w akcie nadania stopnia awansu zawodowego, na wniosek nauczyciela zostaje wydany nowy akt nadania odpowiedniego stopnia awansu zawodowego, uwzględniający uzyskany poziom wykształcenia (KN art. 9f ust. 1).

W przypadku zmiany miejsca zatrudnienia w trakcie trwania stażu, nauczycielowi kontraktowemu zalicza się okres dotychczas odbytego stażu, pod warunkiem, że podjął zatrudnienie w szkole nie później niż 3 miesiące po ustaniu poprzedniego stosunku pracy i za okres dotychczas odbytego stażu otrzymał pozytywną ocenę dorobku zawodowego (KN art. 9f ust. 2). Ocena dorobku z poprzedniego miejsca zatrudnienia jest brana pod uwagę przy dokonywaniu oceny dorobku za okres całego stażu (KN art. 9f ust. 3).

Nauczyciel akademicki mający stopień naukowy oraz legitymujący się co najmniej 3-letnim okresem pracy w szkole wyższej, z dniem nawiązania stosunku pracy w zakładzie kształcenia nauczycieli uzyskuje stopień nauczyciela mianowanego (KN art. 9a ust 4).

Nauczyciel kontraktowy mający co najmniej stopień naukowy doktora może uzyskać kolejny stopień awansu zawodowego po odbyciu stażu trwającego rok i 9 miesięcy.

W przypadku ubiegania się o awans nauczyciela, który swój tytuł uzyskał z pominięciem stopnia nauczyciela stażysty, dyrektor szkoły może skrócić staż do roku i 9 miesięcy (KN art. 9c ust. 2).

Jeżeli nauczycielowi zostaje powierzone stanowisko dyrektora, zostaje zatrudniony na stanowisku wymagającym kwalifikacji pedagogicznych, zostaje urlopowany lub zwolniony z obowiązku świadczenia pracy, to okres odbytego stażu zalicza się do nieprzerwanego okresu pracy (KN art. 9e ust. 5).